آلزایمر

 

بيماري آلزايمر چيست ؟

بيماري آلزايمر شايع ترين نوع دمانس  مغزي مي باشد . این بيماري اختلال پيشرونده اي است که  در آن سلولهاي عصبي مغز به آرامي تخريب و کشته مي شوند و فرد به تدريج دچار کاهش حافظه ، قدرت يادگيري ، قضاوت و منطق  خواهد شد .

 

بيماري آلزايمر چيست ؟

بيماري آلزايمر شايع ترين نوع دمانس  مغزي مي باشد . این بيماري اختلال پيشرونده اي است که  در آن سلولهاي عصبي مغز به آرامي تخريب و کشته مي شوند و فرد به تدريج دچار کاهش حافظه ، قدرت يادگيري ، قضاوت و منطق  خواهد شد . احتمال بروز اين بيماري با بالا رفتن سن ، افزايش مي يابد و در واقع افزایش سن ، مهمترين  عامل خطر  براي بروز آلزايمر می باشد  ، به طوري که  احتمال بروز آن در رده سني 65 تا 69 سال نیم درصد و در سن بالاي 85 سال ، 8 درصد  در سال مي باشد .  همچنين شيوع آلزايمر در زنها بيشتر از مرد ها است .

 

 

علايم:

در ابتدا علايم با تغييرات مختصري در شخصيت و حافظه آغاز مي گردد  اختلال حافظه  به تدريج شدت مي يابد  و فرد بطور مکرر سوالهاي تکراري مي پرسد و مکالمه هايي که اخيرا  انجام داده است را فراموش مي کند ، در مکان هايي که هميشه براي او آشنا بوده گم مي شود به عنوان مثال بعد از خروج از منزل راه برگشت را گم مي کند . فرد بيمار به ياد نمي آورد  وسايل  شخصي  خود را  کجا گذاشته است  و حتي ممکن است  به اطرافيان  خود بدبين شود و علت گم کردن وسايلش را ديگران بداند . در اوايل بيماري فقط حافظه نزديک دچار اختلال مي شود و حافظه طولاني مدت سالم مي  ماند  ، به عنوان مثال بيمار  به ياد نمي آورد که  امروز ناهار چه خورده است ، اما  با  جزييات   خاطرات کودکي خود را تعريف مي کند . همين طور اسم افراد نزديک و دوستان صميمي  خود را فراموش مي کند . صحبت کردن نيز دچار اختلال مي شود ، فرد در پيدا کردن لغات مناسب دچار مشکل مي شود و گاهي بقدری دچار اختلال در حرف زدن مي شود که ديگران نمي توانند صحبت هاي او را متوجه شوند ، قدرت تصميم گيري و قضاوت نیز دچار اختلال مي شود و وقتي سايرين مي خواهند  به آنها کمک کنند عصباني مي شوند ، سپس  به تدريج افراد هماهنگي فيزيکي خود را از دست داده و در کارهاي معمول مانند لباس پوشيدن و حمام کردن دچار مشکل مي شوند و احتياج به کمک پيدا مي کنند ، در مراحل پيشرفته بيماري ، اختلال فيزيکي به قدري مي تواند افزايش پيدا کند که فرد حتي در راه رفتن هم دچار مشکل شود . در نهايت بيمار  آگاهي از زمان  و مکان را از دست مي دهد و  دچار تغييرات خلقي ناگهاني مي شود ، اطرافيان خود را نمي شناسد و در عملکردهاي مانند اجابت مزاج نيز دچار اختلال خواهد شد .

تشخيص:

 اين بيماري با گرفتن شرح حال بیمار از اطرافيان و معاينه وضعيت رواني و فيزيکي بيمار تشخیص داده می شود . آزمايشات کامل و تصويربرداري مغزي نيز کمک کننده خواهند بود . در صورتي که پزشک به ساير  اختلالات که باعث علايمي مانند آلزايمر مي شوند شک کند اقدامات تشخيصي براي ارزيابي بيشتر ضروري خواهد بود .

علت بيماري آلزايمر:

 بيشتر محققين معتقد هستند که ترکيبي از  3 عامل  : ژنتيک ، عوامل  محيطي و شيوه زندگي  ، به مرور زمان مغز را  تحت تاثير قرار مي دهند . در کمتر از 5 درصد موارد تغييرات ژنتيکي وجود دارند که  با وجود آنها به  احتمال زياد  فرد دچار آلزایمر مي شود . با اين که  علت اين بيماري هنوز به طور کامل شناخته نشده است اما  آسيب به مغز در اين بيماري کاملا  ثابت شده است . سلولهاي  مغزي در بیماری آلزایمر از بين مي روند  ، به طوريکه مغز  بتدریج چروک شده و از اندازه  آن کاسته مي شود .

پيشگيري از بيماري آلزايمر :

 اکثر محققين معتقدند همان عواملي که باعث کاهش ريسک ابتلا  به بيماريهاي قلب و عروق مي شوند ، در کاهش ريسک ابتلا به  آلزايمر نيز موثر هستند از جمله : کنترل فشار خون ، قند خون ، و کنترل وزن و عدم استعمال سيگار.

ورزش : تمرینات بدنی به طور مرتب ، به سلامت خلقي و جسمي بيمار کمک مي کند . پياده روي به مدت نيم ساعت در روز پيشنهاد مي شود .

تغذيه مناسب :   مصرف نوشيدنهاي پر کالري و آب و آب ميوه  به مقدار کافي ، رعايت  رژيم کم چرب و سرشار از ميوه و سبزيجات توصیه می شود.

استفاده مرتب از اسيد چرب امگا -3 ، باعث بهبود سلامت قلب و  فعاليتهاي شناختي  مي شود.

فعاليتهاي مغزي  : مطالعه و حل کردن جدول و بازيهاي فکري در بهبود علايم شناختي و جلوگيري از آلزايمر موثر هستند .

درمان:

در مرحله اول درمانهاي دارويي مناسب مي توانند سرعت پيشرفت بيماري را کاهش دهند ، بر اساس سير و پيشرفت بيماري از دسته هاي دارويي مختلفي مانند ممانتين يا مهارکننده هاي کولين استراز ( دنپزيل . ريواستيگمين . گالانتامين ) براي درمان استفاده خواهد شد.

تغذيه مناسب ، ورزش ، کنترل چربي ، قند و فشار خون و درمان ساير بيماريهاي زمينه اي باعث کاهش سرعت پيشرفت آلزايمر خواهد شد.

کنترل شرايط محيطي ، کمک اطرافيان و تنها نگذاشتن فرد مبتلا به بيماري آلزايمر ، قسمت بسيار مهمي از درمان را به خود اختصاص مي دهد.

 

 

نویسنده :

دکتر سید رضا مهدوی

دکتر مینا اسدی