داروی کلوزاپین

Clozapine

 

 

کلوزاپبن چیست ؟

 

کلوزاپین جزدسته داروهای ضد روانپریش ( آنتی سایکوتیک ) نسل جدید  می باشد که در اختلالات روانپزشکی مصرف آن روز به روز در حال افزایش است . پاسخ به درمان با کلوزاپین بسیار مناسب است و  دراکثر موارد به عنوان داروی خط آخر در اختلالات مقاوم به درمان استفاده می شود .از جمله مزایای کلوزاپین نسبت به سایر داروهای این دسته این است که عوارض حرکتی رایج ناشی سایر داروها مانند کندی . سفتی . لزرش (پارکینسونسیم) و حرکات غیر اردای در بدن را ندارد و حتی برای درمان این گونه عوارض ناشی از سایر داروها استفاده میشود .

 

توجه:با این که کلوزاپین جز داروهای ضد روانپریش طبقه بندی می شود ،اما به دلیل اثرات موثر این دارو در طیف وسیعی از اختلالات روانپزشکی و مغز و اعصاب استفاده می شود ، بنا براین :

 

مصرف کلوزاپین لزوما به معنای وجود اختلال روانپریشی( اسکیزوفرنی و...) نیست .

 

 

 

مکانیسم اثر :کلوزاپین از طریق اثربر روی قسمت های مختلف مغز و  تنظیم اکثر ناقلهای مغزی عمل می کند  .

 

اشکال دارویی : در ایران به شکل قرص  ، در دوزهای 25 و 100 میلی گرم وجود دارد .

 

دوز مصرفی : کلوزاپین  با دوز 12.5 یا 25 میلی گرم در روز به صورت دو بار در روز تجویزمی گردد  و دوز درمانی مناسب 300 – 450 میلی گرم در روز می باشد .

 

موارد مصرف:

 

  • در موارد مقاوم به درمان در اختلال اسکیزوفرنی  و سایر اختلالات روانپریشی(سایکوتیک).

  • اختلال دو قطبی مقاوم به درمان .

  • اختلال افسردگی شدید مقاوم به درمان همراه با علایم سایکوتیک.

  • کنترل پر خاشگری های شدید .

  • درمان اختلالات حرکتی ناشی از سایر داروها.

  • درمان بیماران روانپریش (ساکوتیک ) که به سایر داروهای ضد روانپریشی حساس هستند و دچار عارضه گردیدند .

  • بیماران مبتلا به پارکینسون  .

  • بیماران مبتلا به اسکیزو فرنیا همراه با افکار خودکشی جدی .

  • کودکان مبتلا به اوتیسم .

  • اختلال وسواس فکری عملی شدید .

 

 

 

شایع ترین عوارض کلوزاپین :

 

  • خواب آلودگی : برای کاهش این عارضه بهتر است دارو در ابتدای شب و در یک وعده استفاده شود ودر طول روز استفاده نشود .

  • افت فشار : برای جلوگیزی از این عارضه ،بهتر است از تغییرات نگهانی و ضععیت بدن مانند :سریع بلند شدن از رختخواب پرهیز کرد و از  مایعات  مانند آب ،آب میوه و...به مقدار3 لیتر  در روز استفاده کرد

  • افزایش ضربان قلب

 

عوارض کمتر شایع :

 

  • افرایش وزن  : بهتر است هنگام درمان با کلوزاپین از مصرف غذاهای چرب پرهیز کرد و ورزش مناسب و پایش منظم وزن توصیه میشود.

  • تهوع و استفراغ و یبوست : بهتر است دارو بعد از مصرف غذا استفاده شود و جهت جلوگیری از یبوست از سبزیجات و میوه جات  فراوان استفاده کرد .

  • افزایش بزاق دهان : که این عارضه در اوایل درمان آغاز می شود  و اکثرا در طول شب  و خواب تشدید پیدا می کند . بهترین راه استفاده از یک حوله بر روی بالش  است و در موارد شدید از داروهای کمکی به دستور پزشک استفاده کرد.

 

لکوپنی (افت گلوبولهای سفید خون ):

 

این عارضه بسیار نادر است اما به دلیل قابل پیشگیری بودن   این عارضه دراین قسمت به توضیح این مورد می پردازیم.

 

افت گلبولهای سفید خون ناشی از کلوزاپین  وابسته به دوز نیست و در با افزایش تعداد سالهای درمان با کلوزاپین از میزان این عارضه کمتر  می شود .

 

برای جلو گیری و پیشگیری چه باید کرد ؟

 

 راه پیشگیری و شناسایی این عارضه بسیار ساده است و تنها نیاز به یک آزمایش خون  موسوم به شمارش گلبولهای سفید (WBC)  دارد .این آزمایش بسیار ساده  و ارزان است  وبه راحتی در کلیه  آزمایشگاه ها قابل دسترسی است .

 

توجه : برای انجام این آزمایش نیازی به ناشتایی نیست .

 

 

 

جدول زمان بندی انجام آزمایش شمارش گلوبولهای سفید :

 

قبل از شروع درمان

به عنوان آزمایش پایه

6 ماه اول درمان

هفتگی

6ماه دوم درمان

هر دو هفتیه یک بار

 

 

 

 

 

در صورتیکه در هر کدام از آزمایشات سطح گلبولهای سفید کمتر از 3500 باشد نیاز به قطع درمان و اقدامات تشخیصی بیشتر تحت نظر پزشک می باشد .

 

علاوه برآزمایش فوق بیمار قبل و هر 6 ماه یک بار بیمار باید از نظر قند و چربی وآنزیم های کبدی بررسی شود و در صورت نیار نوار قلب  نیزگرفته شود .

 

تداخلات دارویی: به دلیل متابولیسم کلوزاپین در کبد تداخلات دارویی با انواع داروها وجود دارد بنابراین هر گونه داروی مصرفی را به پزشک خود اطلاع دهید .