نوروفیدبک

 

نوروفیدبک چیست ؟

پروسه خود تنظیمی مغز است . با آگاه ساختن فرد از جزییِات کارکرد مغز  فرد توانایی تنظیم عملکرد مغز را بدست می آورد. . فرد با کمک درمانگر و از طریق نورو فیدبک  بوسیله محرکهای دیداری-شنیداری یاد می گیرد چگونه امواج مغزی خود را در بهترین حالت تنظیم کند. نوروفیدبک برای افزایش عملکرد و توانایی مغز به کار برده میشود.

نوروفیدبک مبتنی بر اصل یادگیری و پاداش است.

فعالیت مغزی چیست ؟

فعالیت مغزی فرد تعیین می کند که چه کاری انجام دهد وچه احساسی داشته باشد.  عدم تعادل در فعالیت های مغزی باعث اختلال در فعالیت روزانه فرد میشود . عملکرد مغزی ناشی از فعالیت امواج مغزی میباشد.

 امواج مغزی:

برای آشنایی با نورو فیدبک در ابتدا باید در مورد  امواج مغزی مختصر توضیح داد .امواج مغزی ناشی از فعالیت سلولهای مغزی  و ارتباط سلولهای مغز با یکدیگر می باشد . مطالعه امواج مغزی اطلاعات بسیار گسترده ای در مورد  عملکرد مغز در زمینه  فکر کردن،  احساس کردن ،عمل کردن، میزان اضطراب زمینه ای ،خلق غالب ومیزان توانایی در یادگیری و  هوش عقلی  و بسیاری از موارد دیگر را در اختیار ما می گذارد. توسط  نقشه مغزی می توان امواج مغزی را ثبت و عملکرد آنها را  تفسیر کرد. با کمک نقشه مغزی و مطالعه عملکرد امواج مغزی در قسمتهای مختلف مغز  می توان  اکثر اختلالات روانپزشکی را تشخیص داد.

  فرایند نوروفیدبک:

بعد از بررسی علایم و شناسایی اختلالات روانپزشکی  از طریق مصاحبه توسط روانپزشک و بررسی امواج مغزی با نقشه مغزی نوبت به استفاده از نوروفیدبک در مواقع لزوم می رسد. در طی جلسات نوروفیدبک می توان فعالیت مغزی  را در لحظه مشاهده کرده . اطلاعات فعالیت مغزی  را  به فرد  نشان داده و از فرد می خواهیم طی جلسات یاد بگیرد چکونه فعالیت مغزی خود را تنظیم و بهتر کند. این پروسه یادگیری تدریجی و زمان بر است . در واقع نوروفیدبک از سه مرحله تشکیل شده است .

مراحل نوروفیدبک :

·         ثبت امواج مغزی در همان لحظه

·         نشان دادن فعالیت مغزی به فرد  

·         آموزش دادن به فرد که مغز خود را طوری آموزش دهد که اختلال موجود در امواج مغزی رفع شود .

نکته: دستگاه نیست که بر روی مغز تاثیر می گذارد  بلکه خود فرد به طور فعالانه یاد می گیرد با کمک دستگاه نوروفیدبک برای بهتر شدن عملکرد مغز چگونه مغز خود را تنظیم و تربیت کند.

نحوه انجام کار :در نوروفیدبک سنسورهایی به سر بیمار وصل شده و از طریق آنها فعالیت امواج مغزی ثبت می گردد.سپس این اطلاعات دریافتی به صورت یک بازی کامپیوتری،موسیقی، ویا فیلم به بیمار ارایه می گردد. جلسات دو الی سه مرتبه در هفته انجام میشود طول مدت هر جلسه 15 الی 40 دقیقه است. تعداد جلسات بسته به نوع هدف درمان متفاوت است .حداقل تعداد جلسات مورد نیاز بیست جلسه می باشد و بعد از جلسه بیستم باارزیابی مجدد و بررسی میزان پاسخده ی در مورد ادامه  دادن جلسات تصمیم گیری می شود

 

 

کاربردها:

نوروفیدبک دراکثر اختلالات روانپزشکی  کاربرد دارد .در اختلالات روانپزشکی  نوروفیدبک درمان کمکی است و همیشه در کنار نورو فیدبک باید از درمانهای دارویی استفاده کرد (مگر با نظر روانپزشک).

اختلال بیش فعالی کمبود توجه-اختلال افسردگی-اختلال اضطرابی-صرع-اختلال درد مزمن-اختلال مفصل  گیجگاهی فکی

سوء مصرف مواد-الکل -اختلالات خواب- اختلالات یادگیری -آسیب های مغزی- -بهبود عملکردهای شناختی –سردرهای مزمن –میگرن-اختلال گفتار و زبان -کلیه کسانی که از مشکل خاصی رنج نمیبرند و خواستار ارتقا ء عمکرد مغزی خود هستند  می توانند از نوروفیدبک استفاده کنند از جمله  ورزشکاران –دانشجویان-دانش اموزان  در این موارد می توان از این روش به تنهایی استفاده کرد –اوتیسم -مشکلات تنفسی-اختلال تیک توره-سندروم روده تحریک پذیر-مدیریت استرس-ارتقا عملکرد تحصیلی دانش اموزانافزایش توانایی یادگیری و سرعت عملکرد مغز

فواید:

کاملا ایمن-پایداری اثرات  درمانی تا چند سال –بدون تداخل با سایر روشهای درمانی  از جمله درمان دارویی

 عوارض:

تاکنون هیچ گونه عوارض و اثر منفی ناشی از نوروفیدبک گزارش نشده است. تنها موردی که میتوان به آن اشاره کرد این است که نوروفیدبک نتواند تغییری در علائم بیماری به وجود آورد. همچنین مصرف همزمان دارو با نوروفیدبك نیز عوارض بدی ندارد و با توجه به مدت طول درمان نوروفیدبک می توان به مرور با توجه به نظر پزشک مربوطه میزان دارو را کاهش داد.